Op mijn twaalfde kwam ik voor het eerst in een kliniek terecht, waarna nog vele opnamesvolgden. Vijftien, in totaal. Je kan je wellicht wel voorstellen dat, toen ik weer terugkwam in de maatschappij, ik me totaal vervreemd voelde. Alles voelde anders en ik had het idee dat ik niet meer paste in deze wereld. Ik verlangde terug naar de stille isoleercel, uit angst voor de grote boze buitenwereld.

Ik was gewend dat als je boos was, je met stoelen kon gaan gooien en als je verdrietig was, dat je tegen de grond aan werd gedrukt. De wereld buiten de instellingen was me totaal onbekend geworden. Ik heb altijd al veel waarde aan vrijheid gehecht, maar gek genoeg wilde ik nu liever weer opgesloten zitten. Daar verwachtte immers niemand iets van mij en had ik geen verantwoordelijkheden naast corvee en kamer halfuur.

Ik heb zo’n twee uur op de bank gezeten en voor me uit gestaard, toen ik thuiskwam. Onwetend wat ik nu met mijn leven moest. Ik viel volledig terug in mijn eetstoornis, als noodkreet om hulp. Maar na vijf jaar uithongering was ik zo leeg dat ik eetbuien kreeg. Ik kotste mezelf letterlijk uit, maar ik was niet in levensgevaar, dus de hulp bleef uit.

“Ik wil euthanasie”, zei ik vastberaden tegen mijn toenmalige kinderarts. Ze nam me serieus, het ging al zo lang zo slecht met me. Voor mij was alles totaal uitzichtloos geworden en ik zag het nut van mijn leven niet meer in. Toen ik het tijdens een gesprek met alle behandelaren, therapeuten en mijn ouders nogmaals uitsprak, sprak mijn vader de veelbelovende woorden: “Carlijn, ik denk dat het tijd is: we gaan op zoek naar een hulphond.”

Met hulp van een ervaringsdeskundige, een muziektherapeut en de steun van Lucky krabbelde ik langzaam op. Die muziektherapeut zie ik overigens nog steeds regelmatig, dat is echt een maatje geworden. Hij zag mij voor wie ik was naast al mijn problemen en ontdekte dat vlammetje ergens nog in mij brandde. Dat greep hij volledig aan. Hij moedigde me aan om te schrijven, te zingen en mijn dromen achterna te gaan. Ik trok de stoute schoenen aan en meldde me aan bij de theateropleiding, waar ik wonder boven wonder werd aangenomen.

Inmiddels ben ik afgestudeerd als interdisciplinair musicalperformer en ervaringsdeskundige en meng ik mijn ervaringskennis met uitvoerende kunsten. Mijn ervaring heeft nut gekregen, het was niet voor niets. Want inmiddels zet ik het in om mentale gezondheid bespreekbaar te maken en de jeugdzorg een stukje menselijker en liefdevoller te maken. Want als er één ding is wat ik heb geleerd, dan is dat: liefde werkt altijd beter. Dat ik die boodschap ook nog eens met mijn passie kan belichten, vind ik geweldig. Het geeft me zingeving.

En zo ben ik gegroeid van een meisje met een euthanasiewens, naar een vrouw die volop in het leven staat en dankbaar is dat ze is gebleven. Het leven is een achtbaan, dat is heftig, maar het betekent ook dat alles ineens 180 graden kan draaien. Zolang je in jezelf gelooft, mild naar jezelf bent en jezelf de tijd en ruimte geeft om te voelen en te verwerken. Dat is niet altijd makkelijk, maar het is wel iets waarvan ik zeker weet dat jij dat ook kan. Niet alleen omdat het mij is gelukt, maar omdat je hier bent met een reden. Je had al lang kunnen opgeven, maar blijkbaar is er iets in jou dat je tegenhoudt, dat het leven nog iets waard vindt. En geloof me, zodra je datgeen vindt wat jou in leven houdt en dat uitvergroot, gaat het leven lichter worden. En licht, dat is er, aan het eind van de tunnel.

Op mijn 18e begon ik steeds vaker te voelen alsof ik niet helemaal mijzelf was. Ik had een geheim dat ik met niemand deelde, terwijl dat geheim precies vertelde wie ik was. Er begon steeds meer een gevoel in mij op te borrelen dat ik het mensen wilde vertellen: ik ben homo.
Maar dat durfde ik nog niet. Ik accepteerde het voor mijzelf inmiddels wel. Ik ben homo. Daar is niks mis mee. Dat is gewoon wie ik ben en daar ben ik trots op. Ik kan daar letterlijk niks aan veranderen.

Op mijn 18e ging ik mijn zus opzoeken, die in Noorwegen studeerde. Daar gingen we ook vaker uit met haar vriendengroep, waarin allemaal internationals zaten. Daar ontmoette ik voor het eerst een openlijk homoseksuele jongen. En tot mijn verbazing: iedereen was er gewoon oké mee. Iedereen hield van hem, zag hem als gelijkwaardig en behandelde hem zoals iedere andere vriend.

Ik zag hem op feestjes flirten met jongens en was jaloers. Ik wilde dit ook.
Op die vakantie besloot ik: ik ga het mensen vertellen.

Ik kwam thuis en de dag erna zei ik tegen mijn ouders, vlak voordat ze vertrokken voor
een lange reis: "Pap, mam, ik val op jongens."
En wat was hun reactie?

"Dat verandert voor ons niks. We zagen het al een beetje aankomen. Maar weet dat het
geen verschil maakt voor ons. We houden van je."

Voor die reactie zal ik mijn ouders altijd dankbaar zijn, omdat ik weet dat dit lang niet
voor iedereen zo is.

De dagen erna heb ik mijn allerbeste vrienden en vriendinnen geappt omdat ik ze iets
wilde vertellen. Eén voor één ging ik met ze wandelen en vertelde ik het. Iedereen gaf me
een knuffel en daarna gingen we gewoon weer verder zoals daarvoor.

Alleen was ik een enorme last kwijt.

Eén coming-outmoment met vrienden zal ik nooit vergeten. We zaten in een bruin café
met vier van mijn goede vrienden. Ik zei tegen ze: "Ik ben homo."

Een van mijn vrienden zat naast mij, legde zijn hand op mijn been en zei: "Ik ben trots op
je dat je dit zegt. Dit verandert helemaal niks. Ik ben blij voor je."

Dat voelde als de grootste opluchting. Ik was namelijk bang dat mensen mij vies zouden
vinden of bang zouden zijn dat ik verliefd op ze zou worden.

Die aanraking zal ik nooit vergeten, omdat die bewees dat mijn angsten onzin waren.
Hier heb ik ook uitgebreid over geschreven in mijn liedje “Gay Struggles”. Kun je luisteren
op Spotify!

Nadat ik al mijn vrienden over mijn coming-out had verteld, heb ik een foto op Instagram
geplaatst met een regenboogvlag erbij. Hier kreeg ik alleen maar positieve en lieve
reacties op. Ook de dagen daarna kreeg ik knuffels van iedereen om mij heen.

Ik besef me heel goed dat ik hierin bevoorrecht ben en dat het lang niet bij iedereen zo
positief verloopt. Door de jaren heen heb ik veel andere homoseksuele mensen ontmoet
bij wie dit minder soepel ging.

Ik vind het superbelangrijk om iedereen mee te geven dat de community je ALTIJD zal
ondersteunen, no matter what. Het maakt niet uit wie je bent of op wie je valt. Bij ons
ben je veilig en word je geaccepteerd zoals je bent.

Dus als je omgeving je helaas niet volledig accepteert, weet dan dat er een grote wereld
is vol mensen die jou wél accepteren.

Dat is ook het uitgangspunt van mijn eigen shows en optredens. Ik wil dat mensen voelen dat mijn concert een safe space is, waar ze volledig zichzelf kunnen en mogen zijn.
Ik wil TEJO enorm bedanken voor deze kans om mijn verhaal te delen. Ik hoop dat ik mensen kan inspireren om zichzelf te zijn en zichzelf te accepteren voor wie ze zijn.
Als er iets is, mag je mij altijd een mail sturen naar: ryannsounds@gmail.com Ik zal naar je luisteren. Ik ben er voor je en ik accepteer je.

Hopelijk voel je, als ik je ooit bij een concert zie, een omgeving waarin je volledig geaccepteerd wordt voor wie je bent.

Be Yourself.
Ryann

Hoe mijn onzekerheid begon

Mijn onzekerheden en slechte zelfbeeld begon rond mijn elfde, precies in de periode waarin sociale media steeds belangrijker werden en dan voornamelijk Instagram. Wat eerst een plek was om simpelweg activiteiten te delen, veranderde langzaam in een wereld vol perfecte foto’s, gelikte beelden en mensen die alleen hun mooiste momenten lieten zien. Voor mij voelde dat meteen alsof ik moest voldoen aan dat plaatje en weer mee moest gaan in de groep.

Mijn sproeten en rossige haar maakten mij “anders”, en anders voelde op die leeftijd vooral ongemakkelijk. Ik had op zich genoeg vrienden, dus van buitenaf zou je misschien niet verwachten dat ik zo onzeker was. Maar iedereen loopt met zijn eigen gedachten rond, en bij mij draaiden die bijna altijd om één vraag: Wat zouden anderen van mij vinden?

Om niet op te vallen, paste ik mij steeds verder aan

Ik droeg make-up om mijn sproeten te verbergen, kocht dezelfde merkkleding en deed precies wat anderen deden. Ik wilde zo graag opgaan in de groep dat ik zelfs mijn haar blond, bruin of zwart verfde, alleen maar om mijn eigen unieke kleur te verbergen.

Sommige opmerkingen bleven lang hangen. De zin “Raychel is op zich wel mooi, maar haar sproeten niet” leek klein en onschuldig, maar hij nam ongemerkt een groot stuk van mijn zelfbeeld mee. Het bevestigde precies waar ik al bang voor was. Dat wie ik van nature was, niet goed genoeg zou zijn. Die gedachten herhaalden zich voortdurend. En hoe meer ik probeerde te passen in het plaatje dat anderen van mij verwachtten, hoe verder ik eigenlijk van mezelf af kwam te staan.

De ommekeer: één gesprek kan veel veranderen

De verandering kwam niet ineens. Rond mijn zestiende, tijdens een lunch met een vriendin, begonnen we te praten over onze onzekerheden. We deelden dingen die we nog nooit hadden uitgesproken. Zij vertelde over haar eigen struggles en gaf me een advies dat is blijven hangen:

“Als mensen jou niet leuk vinden zoals je bent, zijn het niet jouw mensen.”

Het gesprek voelde kwetsbaar en spannend, maar ook bevrijdend. Door hardop te zeggen wat al die jaren in mijn hoofd zat, werd het ineens minder zwaar. Niemand kan je onzekerheid in één keer wegpraten, maar je hoeft het ook niet alleen te dragen.

Kleine stappen

Vanaf dat moment zette ik langzaam kleine stappen. Het gesprek gaf me het duwtje dat ik nodig had om mezelf niet langer te verstoppen. Het voelde in het begin spannend, maar stap voor stap begon ik mezelf meer te accepteren. Ik merkte dat ik niet langer iemand wilde zijn die op anderen afgestemd was, maar gewoon mezelf. Met mijn eigen stijl, mijn eigen mening en mijn eigen uitstraling.

Op mijn zeventiende begon ik mijn uiterlijk en kwaliteiten echt te waarderen. Het was geen snelle verandering, maar een proces waarin ik mezelf langzaam terugvond. En dat proces begon allemaal bij dat ene gesprek."

Tips voor jongeren die hiermee worstelen

Als je dit herkent, weet dan dat je niet alleen bent. Deze stappen zouden jou kunnen helpen:

• Praat met iemand die je vertrouwt.

  Dat kan een vriend(in), familielid of leraar zijn, maar ook iemand die je niet persoonlijk kent. Soms voelt dat zelfs veiliger.

• Zoek steun bij TEJO.

  TEJO heeft inloophuizen waar je gewoon kunt binnenstappen voor een gratis en persoonlijk gesprek. Je hoeft geen afspraak te maken en je wordt altijd warm onthaald. Vind je dat nog een grote stap, dan kun je ook (video)bellen of Whatsappen. Dat maakt de drempel lager als je niet meteen face-to-face durft te praten.

• Durf je onzekerheden te delen.

  Kwetsbaar zijn betekent niet dat je zwak bent. Het laat juist zien dat je eerlijk durft te zijn over wat je voelt.

• Schrijf je gedachten op.

  Het helpt om overzicht te krijgen en je gevoelens beter te begrijpen.

Het achtergrondverhaal

"

Ik heet Morris. Ik ben 78 jaar. Ik woon alleen sinds mijn Edna vijf jaar geleden is heengegaan. Elke dinsdag neem ik de bus van 10:15 naar de bibliotheek. Altijd dezelfde stoel. Altijd dezelfde route. Jarenlang — alleen stilte. Alleen ik, de duiven en dat oude groene bankje bij de halte op Oak Street. Afgelopen winter begon ik de kinderen op te merken. Ze speelden niet. Ze lachten niet. Ze zaten er gewoon. Met gebogen hoofden, vingers razendsnel over hun telefoons. Zelfs in de regen. Op een dinsdag ging een meisje met een paarse rugzak zitten, ineengedoken, schouders trillend. Ze huilde niet. Ze leek gewoon leeg. Alsof het bankje haar had opgeslokt. Mijn borst trok samen. Ik dacht aan mijn kleinzoon Liam, voor zijn studiebeurs. Dezelfde blik. Alsof de wereld hem vergeten was. Onrustig ging ik naar huis. Edna zei altijd: „Morris, jij repareert wat gebroken is.” Maar wat was hier gebroken? De telefoons? Nee. De harten. De volgende dag haalde ik de oude tablet van mijn kleinzoon tevoorschijn. Ik worstelde drie uur om te leren hoe je QR-codes maakt. Ik printte eenvoudige borden:
SCAN MIJ. VERTEL MIJ JE VERHAAL.
IK LUISTER.

Ik plakte ze op het bankje. De eerste week? Niets. De kinderen liepen erlangs alsof het afval was. Mevrouw Gable van nummer 42 grinnikte: „Wat een onzin, Morris. Ze willen schermen, geen oude mannen.” Misschien had ze gelijk. Maar toen gebeurde er een wonder. Een jongen, misschien twaalf jaar oud, scande de code. Hij zat twintig minuten te typen. Later keek ik in het gedeelde Google-document (ja, ik had er een gemaakt!). Er stond: “Mijn vader is ziek. Mijn moeder werkt ’s nachts. Ik ben bang. Maar ik heb een draak getekend die glitter spuugt. Hij zit in mijn zak.” Mijn handen trilden. Ik kocht glitterlijm en liet het onder het bankje achter met een briefje: “Voor de drakenkunstenaar. Blijf schitteren. — Morris, de vriend van het bankje.”

De volgende dag landde er een papieren vliegtuigje naast me. Binnenin: een glinsterende draak en de woorden: “Dank je. Papa glimlachte vandaag.”
Het nieuws verspreidde zich. Kinderen kwamen eerder, scanden, schreven. Een meisje schreef: “Ze noemen me robot omdat ik van programmeren hou. Maar robots horen toch niet verdrietig te zijn, toch?” Ik liet een boek voor haar achter: Ada Lovelace, het meisje dat in code droomde. De week erna bracht ze koekjes: “Robots eten ook suiker.” Het was niet perfect. Regen verpestte de borden. Sommigen negeerden ze. Maar beetje bij beetje veranderde het bankje. Kinderen gingen er samen zitten. Ze praatten. Een tiener schreef: “Ik zak voor wiskunde. Te beschaamd om hulp te vragen.” Twee meisjes antwoordden: “We helpen je. Ontmoet ons hier zaterdag.” Ze kwamen. Nu geven ze elke week bijles aan drie kinderen.

Toen kwam de winter. Ik gleed uit op het ijs en brak mijn heup. Twee weken in het ziekenhuis. Ik voelde me nutteloos. De dag dat ik terugkwam, liep ik naar de halte… en bevroor. Het bankje was niet bedekt met afval, maar met woorden, tekeningen en geschenken. Een gehaakt onderzettertje („Voor je thee!”). Een Lego-robot („Van de codeclub!”). Een foto: kinderen die een spandoek vasthouden “HET BANKJE VAN MORRIS: WE ZIEN JE.”
Nu zijn er in de stad twaalf van zulke “luisterbankjes”. Beheerd door tieners, gepensioneerden, zelfs de norse postbode. Geen apps. Geen donaties. Gewoon een plek om gehoord te worden.

Gisteren hielp de jongen met de glitterdraak (nu 14 jaar) me om goudsbloemen te planten bij het bankje. “Je hebt ons geleerd,” zei hij, “dat het enige wat echt gerepareerd moet worden, eenzaamheid is.” Ik denk aan Edna. Ze zou zeggen: “Je hebt het bankje gerepareerd.” Maar de waarheid? Die kinderen hebben mij gerepareerd. Ze herinnerden me eraan dat gebroken harten geen grote gebaren nodig hebben. Alleen een veilige plek om te fluisteren: “Ik ben er.” En iemand die antwoordt: “Ik hoor je.”
We wachten niet meer alleen op bussen. We wachten op elkaar. En daardoor wordt de wereld warmer. Verhaal na verhaal.